Mindset & Gedrag

Quick fix of goede gewoonte? Deel 1 – Wat is jouw 1%?

Cliché, maar waar. Wat we vaak zoeken is een quick fix. De fatburner voor vetverbranding, het supplement dat je prestatie een boost geeft of de maaltijdshake die je gewicht in rap tempo laat zakken. Maar een quick fix is zelden tot nooit een lange termijn oplossing, tenzij die fix iets bijdraagt aan je doelen op lange termijn.

In deze blogserie gaan we in op goede gewoontes en de manier waarop je met goede gewoontes meer zoden aan de dijk zet dan je met een quick fix ooit zou kunnen realiseren. In deze eerste blog krijg je meer inzicht in waarom sommige gewoontes erg hardnekkig lijken te zijn en waar je kunt starten. Even geduld voor de uitleg van die 1%, maar aan het eind van deze blog snap je ‘em. Beloofd! Ready? Set! Go!

 

Waar komen je gewoontes vandaan?

Gewoontes zijn gedragspatronen die je regelmatig en soms dagelijks herhaalt. Het zijn je automatische reacties op een specifieke situatie. Gewoontes ontstaan niet van de ene op de andere dag. Je leert ze aan door je eigen ervaringen of door wat je meekrijgt vanuit je opvoeding of omgeving. Je loopt tegen een gesloten deur aan en wanneer dat voor de eerste keer gebeurt, ga je onderzoeken hoe de deur op de meest effectieve manier opengaat. Je leert dat de klink omlaag moet, maar owee als je de eerstvolgende keer een draaiknop tegenkomt: dan start het leerproces opnieuw. Dit gebeurt bij elke gewoonte: je wordt geconfronteerd met een situatie en ontwikkelt een reactie die voor jou op dat moment passend is. Hoe vaker je die actie herhaalt, hoe meer je reactie zich vormt tot een gewoonte. Je leert van je ouders dat het normaal is om na het ontbijt je tanden te poetsen, en voordat je het weet doe je dit de rest van je leven; totdat bepaalde ervaringen je leren dat je meer het intermittent fasting type bent. Voortaan poets je je tanden dus voor het ontbijt (hopelijk…).

In je hersenen ontstaan op die manier bepaalde verbindingen: je leert om gebeurtenissen of triggers uit je omgeving te associëren met een specifieke reactie. Op het meest basale niveau het tandenpoetsen-na-je-ontbijt verhaal. Op een meer complex niveau het leegeten van een complete pot met snoep omdat je een bepaalde emotie ervaart. Hoe ouder de gewoonte, hoe krachtiger de verbindingen.

Het feit dat je gewoontes gedurende je leven hebt aangeleerd, betekent ook dat je diezelfde gewoontes niet van vandaag op morgen uit je systeem wist: control, alt, delete. Werkte het maar zo. Het zou je een hoop ellende besparen. Helaas werkt die toetsencombinatie alleen in de digitale wereld van laptops of computers. Of moeten we zeggen gelukkig?

 

Control-alt-delete

Hoewel je hersenen geen control-alt-delete functie beschikbaar hebben, zijn ze ook niet volledig bestand tegen het deleten van hardnekkige gewoontes. En in zekere zin kun je de functie toepassen met controle of bewustwording als eerste stap, het control-knopje. Alt staat dan voor alternatieve gewoontes en delete is het gevolg wanneer je oude gewoontes plaats maken voor nieuwe, effectievere gewoontes.

Je hersenen zijn plastisch en dat betekent dat je elk gedrag en elke gewoonte die je hebt kan veranderen. Dat geldt voor iedereen. Dus mocht je nog in de veronderstelling zijn dat je een uitzondering op de regel bent: sorry, er zijn in dit geval geen uitzonderingen. De enige reden dat bepaalde gewoontes nog steeds onderdeel zijn van je dagelijkse patroon ben je dus zelf.  Dat wil overigens niet zeggen dat gewoontes veranderen een gemakkelijke taak is. Het is een illusie dat een gewoonte die het zich met de jaren comfortabel gemaakt heeft in je brein, binnen 1 dag of zelfs binnen 1 maand te veranderen is. Maar met goede wil en de juiste instelling kom je een heel eind. En de eerste stap is… komt ‘ie hoor: bewustwording.

 

Hè gatver….bewustwording

Ja… confronterend hè! Die stap slaan we maar al te graag over. Dat is waarom quick fixes zo lekker populair zijn geworden: je hoeft de confrontatie niet aan te gaan met je ego, die daar overigens ook niet altijd op zit te wachten. Een quick fix is in zekere zin een soort tijdelijke control-alt-delete voor het probleem, zonder dat je de oorzaak achterhaalt. No shit dat je interne computer vervolgens vastloopt en opnieuw opstarten je enige optie is.

Bewustwording dus. Welke gewoontes staan jou op dit moment in de weg bij het bereiken van je doelstelling? Graaf een laagje dieper dan het standaard “mijn probleem is”. Breng het letterlijk in kaart. Is het jouw doelstelling om je prestaties binnen je sport te verbeteren? Welke gewoontes passen daar dan absoluut niet bij? En wat heb je er denk jij voor nodig om die gewoontes af te leren? “Ik weet het niet” is geen antwoord. Want als jij het niet weet, wie dan wel?

Tegelijkertijd zijn er gewoontes die je graag zou willen hebben, maar die op de één of andere manier niet bij je blijven hangen: mealpreppen, je voeding tracken, of standaard 4x per week trainen. Wat heb je ervoor nodig om naar die gewoontes toe te werken? Een veelgehoorde uitspraak is: je kunt beter aanleren dan afleren. In zekere zin werkt het ook zo: wanneer je gewoontes aanleren die jou dichter bij je doel brengen, zul je wellicht vanzelf afscheid gaan nemen van een aantal gewoontes die daar niet bij passen (alt en delete dus).

 

En nu die 1%

De grootste belemmerende factor bij het aanleren en afleren van gewoontes is te groot denken: het moet vooral groots en snel. Dat kan fantastisch gaan, maar vormt ook een risico: als je vol goede moed begint en je hele plan valt na week 2 in duigen, dan is dat niet bepaald een succeservaring te noemen.

Succeservaringen versterken je motivatie. Duh: wanneer je af wil vallen en je ziet binnen 2 weken -2 kg op de weegschaal zal dat eerder motiveren dan wanneer je daar +2 ziet staan. Nee dan kun je beter de kont tegen de krib gooien, want al je gedane moeite was voor niets. Dit is een typisch voorbeeld van een alles of niets instelling. Als het niet helemaal lukt, dan maar helemaal niet. En dat is ook weer een eigenschap van je hersenen: ze waarderen de mogelijkheid om te falen hoger dan de kans om te leren. Dus: wanneer je met 100 km per uur je doelen nastreeft en de kans op falen wordt te groot, zijn je hersenen van nature eerder geneigd de rem in te drukken en status quo te behouden.

Hoe kleiner je actie, hoe groter de kans op succes… en jahaaa: daar hebben we de 1% te pakken. Die staat namelijk voor de kleinst mogelijke actie die je kan ondernemen om aan je doelen te werken. Het mooie is: 1% is relatief. Dat betekent dat de grootte van de actie voor iedereen anders kan zijn…; maar ook dat jouw acties steeds groter kunnen worden omdat je basis steviger wordt. Los van een wiskundig staaltje woordgebruik, maakt dat gewoontes veranderen tot een heel individueel iets. Misschien is jouw 1% dat je vanavond je maaltijden plant in my fitnesspal, terwijl 1% bij iemand anders betekent dat ‘ie de lunch vanaf nu niet meer gaat vergeten of gaat zorgen dat elke maaltijd in ieder geval een eiwitbron bevat.

 

Dus…. what’s next?!

De eerste stap die jij kunt zetten vanaf vandaag is het in kaart brengen van je huidige doelen: onze blog over doelen stellen kan je daarbij helpen. Vanuit daar kun je bepalen welke gewoontes bij jouw doelen passen. Beter gezegd: wie ben jij wanneer je je doelen bereikt en welke gewoontes heb je dan wel óf niet? Maak vervolgens van al die gewoontes een 1% versie die bij jou past en begin met 1 van die procentjes.

Geef het proces de tijd en verwacht niet van jezelf dat je van de ene op de andere dag everything into place hebt. Sterker nog: van al die procentjes, zie je wellicht pas over een tijdje het daadwerkelijke effect terug.

In onze volgende blog in deze serie kijken we naar methodes die je voor jezelf in kunt zetten om je gewoontes op een goede manier een plekje te geven in je dagelijkse routine, door je gewoontes relatief gemakkelijk en aantrekkelijk te maken voor jezelf.

Wil jij meer Gryp?

Heb je vragen over je voeding, leefstijl en/of sportieve doelen of wil je meer informatie over onze aanpak? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.

Heb jij je doelstelling helder in kaart & wil je het liefst zo snel mogelijk starten? Maak dan vandaag nog een afspraak voor een gratis kennismaking.

basiscursus 'GRYP OP JE VOEDING'

Wil je graag bewust bezig zijn met je voeding, maar heb je geen idee waar je moet of wil beginnen? Deze online basiscursus helpt je op weg! En gedurende de Covid-19 periode hebben wij besloten de cursus gratis en zonder dat je ergens aan vast zit aan te bieden.

GRYP Up-to-date

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe blogs, e-books, events of ontwikkelingen? 

Meld je dan aan voor GRYP UP-to-Date.

GRYP UP-TO-DATE

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen binnen GRYP.