Voeding

Voeding voor vetverlies en spieropbouw (deel 5) – Eiwitten as soon as possible?

Eén eiwitshake graag! Nutriënt timing, oftewel het timen van je maaltijden met de juiste samenstelling, kent vele facetten. Rondom doelstellingen als vet verliezen en spiermassa opbouwen zijn er meer dan genoeg theorieën over te vinden. Van gevast sporten voor optimale vetverbranding tot aan het zo snel mogelijk naar binnen werken van een eiwitshake na de training voor maximale gains. Want stel je voor je timing zit ernaast. You’re gonna lose the gains… or not?!

In alweer het vijfde deel van deze blogserie gaan we in op het aspect timing. Om de belangrijkheid van dit onderwerp maar gelijk even in het perspectief te plaatsen: het is niet voor niets zo dat timing pas laat in deze serie aan bod komt. Timing is een detailverhaal en strategieën voor timing zijn eigenlijk pas relevant wanneer je basis goed staat en je zelf een redelijk gevorderde sporter bent.

 

De basics voor iedereen

Waar een ding wordt gemaakt van de perfecte pre- en post workout meal en aspecten als het anabolic window (de reden dat sommige sporters zo hyper doen over hun eiwitshake), wordt de basis al snel overgeslagen. En die is eigenlijk gewoon mega simpel: regelmaat. Heb je totaal geen regelmaat in je voedingspatroon? Begin dan alsjeblieft niet over eiwitten direct na je training of gevast trainen.

De reden dat regelmaat zo belangrijk is, is je biologische klok, ook wel eens het bioritme of circadiaans ritme genoemd. Je biologische klok regelt ongeveer alle belangrijke lichaamsprocessen, zoals je lichaamstemperatuur, de afscheiding van specifieke hormonen, je hartslag en bloeddruk en je slaap-waakritme, maar ook je voedingspatroon. Eten op regelmatige tijdstippen zorgt ervoor dat je lichaam op dat moment ook ingesteld is op het verteringsproces. Dat zorgt ervoor dat voedingsstoffen in je voeding effectiever kunnen worden gebruikt.

Een extra voordeel: regelmaat draagt uiteindelijk bij aan het volhouden van je voedingspatroon. Door regelmatig (en uiteraard de juiste dingen) te eten; raakt je lichaam gewend aan dit ritme. Gevolg: je krijgt honger op de momenten dat het etenstijd is, en de kans op tussentijdse cravings wordt kleiner. Het kiezen van de juiste maaltijdfrequentie helpt je ook om een voedingspatroon te creëren dat aansluit bij je dagelijkse ritme en dus gemakkelijker te volgen is.

Even praktisch: regelmaat betekent niet dat je elke dag stipt op hetzelfde uur je maaltijd naar binnen moet werken. Je kunt daar gerust wat speling in hanteren. Ontbijten tussen 8 en 10, lunchen tussen 12 en 2, etc.

Heb je deze basis in orde? Dan kunnen we gaan praten over de rest.

 

Eiwitverdeling over de dag

Oops…! Die eiwitshake wordt nog even een stukje lager op de ranglijsten geplaatst. Hoe zit de vork in de steel? Je lichaam is de hele dag bezig met het opbouwen en afbreken van eiwitten. De eiwitten die nodig zijn voor dit proces kunnen uit je voeding komen, of, wanneer voeding niet voldoende is, vanuit je spierweefsel. Spierweefsel heeft namelijk voor je lichaam niet de eerste prioriteit als het gaat om opbouw en herstel.

Om die reden is het belangrijk om je eiwitinname te verdelen over een aantal maaltijden per dag. Het proces van opbouw en afbraak wordt dan consequent gevoed vanuit je eiwitinname uit voeding. In een energie-overschot voor doelen op gebied van spieropbouw, draagt dit bij aan de opbouw van spiermassa. In een energietekort, bij vetverlies doelstellingen, draagt het bij aan het behoud van spiermassa. Vanuit onderzoek lijkt de richtlijn voor je eiwitverdeling rond 4 maaltijden per dag te liggen, waarbij die maaltijden redelijk gelijk over de dag zijn verdeeld. De ideale tijdsduur tussen die maaltijden is afhankelijk van én de exacte hoeveelheid eiwitten in een maaltijd en de snelheid van vertering. Gemiddeld kunnen we uitgaan van om en nabij 4-5 uur.

Een begrip dat in deze context belangrijk is, is de leucine-drempel. Leucine is een essentieel aminozuur dat bijdraagt aan het optimaal gebruik van eiwitten voor spierherstel en – opbouw. Je hebt er echter een bepaalde hoeveelheid van nodig. Leucine komt voor in nagenoeg alle dierlijke eiwitbronnen en in mindere mate in plantaardige eiwitbronnen. Voor maaltijden met een dierlijke eiwitbron is 0,3 gram eiwitten per kg lichaamsgewicht voldoende. Voor maaltijden met enkel plantaardige eiwitbronnen ligt die hoeveelheid wat hoger (ongeveer 20-30%)

Er zit mogelijk voordeel aan een hogere portie eiwitten voordat je het bed induikt, in de zogenaamde pre-bed meal. Zo zou een hogere portie eiwitten voordat je naar bed gaat bij kunnen dragen aan het nachtelijke herstelproces van je lichaam, maar ook aan de kwaliteit van slaap. De voorkeur gaat daarbij naar bronnen van eiwitten die relatief langzaam verteren. Een voorbeeld daarvan is kwark of skyr. Het toevoegen van vetten aan je pre-bed meal kan bijdragen aan het vertragen van dit opnameproces. Hou er wel rekening mee dat niet iedereen een dergelijke samenstelling kan hebben voor het naar bed gaan. Wanneer het je ongemakken oplevert, is de overweging om je pre-bed meal wat eerder te eten.

 

Hoe snel na je training moet je eiwitten eten?

In deze context is het anabolic window een ouderwets (en heel verkeerd begrepen) begrip. Het anabolic window is de reden voor het absurd snel naar binnen willen gieten van een eiwitshake na de training. Het is de periode na je training waarin de mogelijkheden van je lichaam om eiwitten effectief in te zetten voor spierherstel en -opbouw verhoogd is (en overigens ook voor optimale opname van andere voedingsstoffen). Vroeger werd gedacht dat die periode beperkt was tot zo’n 45 minuten na de training. Inmiddels weten we dat dat zo nauw niet komt.

In tegenstelling: het anabolic window blijft bij beginnende sporters zelfs langer dan 24 uur na de training ‘geopend’. Geen enkele reden dus om je post-workout meal te overhaasten. Hoe meer gevorderd je raakt, hoe kleiner het anabolic window. Echter, zelfs voor de zeer ervaren sporter is dit nog steeds zo’n 3 tot 6 uur. Om de maximale voordelen van nutriënt timing te ervaren, is het dus voor een gevorderde sporter wel belangrijk om een degelijk gedeelte van zijn of haar voedingsstoffen in de 3-6 uur na een workout te eten. Maar basically: that’s it.

Het verhaal krijgt overigens een iets andere invulling wanneer je 2 keer op een dag traint. In dat geval kan het voordeel hebben om je maaltijd na de training wel sneller te nuttigen. Niet zozeer vanwege het anabolic window, maar meer vanwege het gegeven dat je weer topfit wil zijn voor je volgende trainingsmoment.

 

Praktische overwegingen: je pre- en post-workout meal

Sta je er goed voor met je regelmaat en het verdelen van je eiwitten over de dag? Dan kun je na gaan denken over een pre- en post workout maaltijdplan. Even voor de duidelijkheid: pre = voor, post = na.

Het doel van een pre-workout meal is het voorzien van je lichaam van energie, de juiste voorwaarden creëren voor prestatie en herstel en het opbouwen of behouden van spiermassa. De functie van een post-workout meal? Het herstellen van je spieren, het herstellen van je energievoorraad en het verbeteren van toekomstige prestaties. Dit alles binnen de context van een volwaardig en goed ingevuld voedingspatroon.

Idealiter bevat je pre-workout meal eiwitten (0,3 gram per kg lichaamsgewicht) en afhankelijk van je totale budget een portie koolhydraten. Heb je een laag budget aan koolhydraten? Dan kun je deze beter voor een groter gedeelte in je post workout meal plaatsen. In principe zijn koolhydraten niet essentieel voor krachttraining, maar wel handig voor trainingen op hoge intensiteit of duurtrainingen. Duursporters hebben in de meeste gevallen op trainingsdagen meer dan genoeg ruimte om zowel voor als na de training koolhydraten te nuttigen. In de context van krachttraining kunnen ze bij consumptie voor de training een klein voordeel opleveren voor het volume dat je tijdens een training kan draaien. Let op met teveel vetten, gezien dit de maaglediging kan vertragen.

Je post-workout meal kan het beste ook weer uit een combinatie van eiwitten en koolhydraten bestaan. Wanneer je ruimte hebt kan dit een combinatie van vezelrijke koolhydraatbronnen en snel opneembare koolhydraten (zoals gedroogd fruit, ontbijtkoek en cereals) zijn. Heb je die ruimte niet, zoals in een vetverlies periode het geval kan zijn? Kies dan liever voor koolhydraatbronnen die je lang verzadigd houden. Vetten kunnen prima in een post-workout meal.

Naast een pre- en postworkout meal, bestaat er ook nog zoiets als een intra-workout maaltijd: een maaltijd tijden de training. Om het gewoon even heel praktisch en simpel te houden: een intra-workout maaltijd is eigenlijk alleen maar van belang wanneer je langer dan 90 minuten effectief aan het trainen bent op redelijk tot hoge intensiteit. Voor reguliere doelstellingen omtrent spiermassa opbouwen en vetverlies, middels krachttraining, zou een training sowieso niet veel langer moeten duren. De enige overweging om iets tijdens je training te pakken, zou kunnen zijn dat je caloriebudget dusdanig hoog is, dat je het zonder intra-workout no way naar binnen krijgt gewerkt.

Je koolhydraten en vetten kun je verder redelijk naar voorkeur over de dag verdelen. Het kan voordeel hebben om te kiezen voor een grotere portie koolhydraten in je pre-bed meal, vanwege de mogelijk positieve effecten op je slaap. Echter: dat is per individu heel verschillend.

 

Gevast sporten voor vetverlies?

Een blog over timing is niet compleet wanneer dit onderwerp niet aan bod komt. Maar…. Het is eigenlijk volkomen onnodig om hier alinea’s met tekst aan te besteden wanneer het antwoord ook gewoon kort kan zijn:

Vet verliezen doe je wanneer je minder calorieën binnenkrijgt dan je verbruikt. Punt. Meer hoef je daadwerkelijk niet te weten. Voor de duidelijkheid: je verbrandt dus op lange termijn niet meer vet door gevast te trainen dan door gewoon te ontbijten voor je training. Dat dus.

 

ASAP? Of Gewoon chill?

Om de boel even kort samen te vatten? Nutriënt timing omtrent doelstellingen als vetverlies en het opbouwen van spiermassa wordt belangrijker naarmate je een meer gevorderde trainingsstatus bereikt of hele specifieke doelen hebt, zoals het trainen voor een wedstrijd. En zelfs dan is het niet nodig om op de minuut je maaltijden te timen. Wanneer je beginnend sporter bent of geen hele ambitieuze doelen hebt, is timing bijzonder weinig relevant buitenom het praktische aspect ervan: regelmatig eten, voldoende eiwitten verdeeld over de dag, en een pre-workout maaltijd die niet ergens halverwege de workout omhoog komt vanwege een verkeerde samenstelling.

 

Wil je na het lezen van deze blog nog even de basis erop na slaan? Kijk dan terug naar deel 1.

Wil jij meer Gryp?

Heb je vragen over je voeding, leefstijl en/of sportieve doelen of wil je meer informatie over onze aanpak? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.

Heb jij je doelstelling helder in kaart & wil je het liefst zo snel mogelijk starten? Maak dan vandaag nog een afspraak voor een gratis kennismaking.

basiscursus 'GRYP OP JE VOEDING'

Wil je graag bewust bezig zijn met je voeding, maar heb je geen idee waar je moet of wil beginnen? Deze online basiscursus helpt je op weg! En gedurende de Covid-19 periode hebben wij besloten de cursus gratis en zonder dat je ergens aan vast zit aan te bieden.

GRYP Up-to-date

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe blogs, e-books, events of ontwikkelingen? 

Meld je dan aan voor GRYP UP-to-Date.

GRYP UP-TO-DATE

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen binnen GRYP.